Juliana en Bernhard van Nederland

Koningschap, huwelijk, conflict, kinderen en kleinkinderen
Een toneelvoorstelling

Vijf jaar na haar overlijden, op 20 maart 2004, herneemt koningin Juliana het woord in het toneelstuk Juliana en Bernhard van Nederland van de Haagse toneelschrijver Michel Meissen. Juliana staat in 2009 ook zeer in de belangstelling vanwege haar honderdste geboortejaar. Als prelude daarop kwam Cees Fasseur eind 2008 naar buiten met nieuwe informatie in zijn boek Juliana en Bernhard. Het verhaal van een huwelijk. De jaren 1936 - 1956. Een tv-serie belichtte facetten uit hun leven. En nu is er ook het toneelstuk: Juliana en Bernhard van Nederland. Het wil in anderhalf uur het leven van Juliana en Bernhard tot leven brengen. En wel zo dat het publiek erdoor wordt meegesleept en uitgedaagd om die levens beter te begrijpen. Kan dat?

Juliana en Bernhard van Nederland wordt uitgebracht door de Stichting Het Portret Spreekt en speelt in Muzee Scheveningen.eissen schreef de eerste versie van Juliana en Bernhard van Nederland in 2004. De laatste veranderingen werden aangebracht eind 2008 na het bekend worden van de letterlijke inhoud van brieven die Juliana en gebedsgenezeres Greet Hofmans met elkaar wisselden. In het toneelstuk komen Juliana en Bernhard aan het woord vanaf hun geboorte tot aan hun dood. Een bijna onmogelijke opgave.

Meissen ontwikkelde daar een eigen vorm van theater voor. Belangrijke momenten uit de levens van Juliana en Bernhard komen kort en krachtig aan de orde. Alle feiten vinden hun oorsprong in historisch bronnenmateriaal. Juliana en Bernhard vinden elkaar in liefde, leven gescheiden tijdens de Tweede Wereldoorlog, hebben een schijnbaar onherstelbaar conflict en vinden elkaar uiteindelijk in wederzijds respect als ouders en grootouders van een koninlijke familie. Vragen die als vanzelf uit het stuk voortkomen zijn: scheiden veel mensen niet te lichtvaardig en kan er bij het ouder worden een nieuwe vorm van liefde ontstaan, een sociale vorm waarbij kinderen en kleinkinderen centraal staan terwijl men tegelijkertrijd een gescheiden leven leidt?
Het stuk kent geen lakeien en hofpersoneel, maar wel treden in sleutelpassages de gebedsgenezeres Greet Hofmans en minister-president Willem Drees op. De toon is zowel serieus als licht.

Belangrijk voor het denken van Juliana was waarschijnlijk ook de uitzonderlijke en invloedrijke persoonlijkheid Henriette Roland Holst, dichteres en socialistisch politica. Zij was veertig jaar ouder dan Juliana en was vormend voor de generatie vrijzinnig-christelijke studenten waartoe zij behoorde. Prinses Juliana voelde zich aangesproken door het lekespel Kinderen van dezen tijd dat Roland Holst schreef in opdracht van de Leidse studenten die het ook uitvoerden. In 1930 heeft Juliana hoogstwaarschijnlijk een opvoering gevolgd. Bekend is dat zij het stuk per se wilde zien. Bij gelegenheid van haar huwelijk ontving Juliana een brief van Roland Holst met een verzoek om amnestie. Een aantal gevangenen kwam vrij. De voorspraak van Roland Holst kan daaraan hebben meegewerkt. Overigens kan het echte toneelstuk van Juliana pas geschreven worden in 2054 als haar dagboeken uitkomen.

Meissen noemt zijn werkwijze Historisch Belevingstheater (meer hierover op www.meissen.nl, documentair theater). Het is een spel met tijd en ruimte waarin naast ernst ook ironie en humor het publiek meenemen op een historische ontdekkingsreis.
Eerdere toneelstukken van Meissen, gemaakt volgens hetzelfde recept, waren Amalia en haar Mannen, over Amalia van Solms, de vrouw van stadhouder Frederik Hendrik en Rokken Rond Constantijn, over de zeventiende eeuwer Constantijn Huygens (fragmenten uit deze laatste uitvoering zie onder videofragmenten). Deze toneelstukken werden vele malen succesvol opgevoerd in de Haagse Hof van Wouw en in Muzee Scheveningen. De afwisselende toonzettingen en het hoge tempo van de gebeurtenissen wisten het publiek mee te voeren naar de zeventiende eeuw en maakten Amalia van Solms en Constantijn Huygens herkenbaar voor een hedendaags publiek.
Nu treden de spelers (Ellen Verheij als Koningin Juliana, Ron van Lente als Prins Bernhard / Willem Drees en Freya Ligtenberg als verteller / Greet Hofmans) aan in Muzee Scheveningen om Juliana en Bernhard te tonen in liefde en conflict, in een rijk leven met diepte- en hoogtepunten.

Voor kaarten, plaats en tijden zie Home